| اكثریت جمعیت كشور یمن را اهل تسنن شافعی تشكیل میدهند. در درجة بعد،نوبت به شیعیان زیدی میرسد كه حدود 25 درصد از جمعیت كل یمن را تشكیل میدهند.شیعیان اسماعیلی و در نهایت، شیعیان دوازده امامی نیز در رتبههای بعدی قرار دارند.بنابراین، شیعیان دوازده امامی در این كشور، از اقلیتهای آن كشور به شمار میروند.تا قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، تعداد اندكی از شیعیان دوازده امامی در یمن یافت میشدند و بسیار پراكنده بودند، لیكن پس از پیروزی انقلاب اسلامی، جهشی در این زمینه ایجاد شد و اینان برای خود تشكیلاتی را فراهم كردند. اكثر شیعیان دوازده امامی در یمن، رهیافتگانی هستند كه قبلاً مذهب دیگری داشتهاند.
تعداد این رهیافتگان روز به روز در حال گسترش است، به طوری كه در بسیاری از خانوادههای آنجا حداقل یك رهیافته وجود دارد. به بركت پیروزی انقلاب اسلامی، وضعیت شیعیان در یمن دگرگون شد؛ به عنوان نمونه، تا قبل از این واقعة تاریخی، حتی هیچ حسینیهای برای شیعیان در یمن وجود نداشت. اما پس از این واقعه، چندین حسینیه در مناطق مختلف یمن ساخته شد و شیعیان، مساجد و اماكن مخصوص خود را گسترش دادند.علیرغم گسترش روزافزون شیعیان دوازده امامی در یمن، آمار دقیقی از آنان وجود ندارد؛ چرا كه این پدیده در یمن، پدیدة جدیدی است و به دست آوردن آمار دقیق آنها مشكل است. اما براساس آمارگیری غیر رسمی كه از سوی برخی از شیعیان صورت گرفته است، شیعیان دوازده امامی هم اینك، بیش از نیم درصد از جمعیت این كشور را تشكیل میدهند.
البته این كمی جمعیت چندان حائز اهمیت نیست، چرا كه كسانی كه به سمت مذهب اهل بیت(علیهم السّلام) گرایش پیدا كردهاند، از نظر كیفی، معمولاً از نخبگان این كشور هستند. اساتید دانشگاه، پزشكان و شخصیتهای مؤثر بحرین، از جملة رهیافتگان هستند و این كیفیت بالا، جبران كمیت را كرده است. اینان میتوانند تأثیر فراوان در جهت ترویج تشیع داشته باشند. به عنوان نمونه، به دست یكی از این نخبگان، 2000 نفر شیعه شدند. بنابراین، با اینكه آمار دقیقی از جمعیت شیعیان دوازده امامی در این این كشور وجود ندارد، اما امید زیادی وجود دارد كه با معرفی مكتب تشیع، افرد بیشتری به سمت آن گرایش پیدا كنند.
هم اینك میان شیعیان دوازده امامی و شیعیان زیدی هماهنگی و وحدت خاصی به وجود آمده است، زیرا دو خطر مشترك این دو گروه را تهدید میكند؛ اولین خطر از سوی وهابیت است كه آنان را تهدید میكند و خطر مشترك دیگر، خطری است كه از سوی استكبار جهانی، به رهبری آمریكا، متوجه آنان شده است. این تهدید منجر به نزدیكی این دو گروه شده است، به طوری كه شیعیان دوازده امامی و شیعیان زیدی در مساجد و مجالس یكدیگر حضور مییابند. این هماهنگی تا آنجا پیش رفته كه به عنوان نمونه، یك روزنامه متعلق به شیعیان دوازده امامی از زیدیها پشتیبانی میكند و یك روزنامة متعلق به شیعیان زیدی، به شبهاتی پاسخ میدهد كه در مورد شیعیان دوازده امامی مطرح میشود. هماینك تشكلی به نام «سازمان وحدت شیعیان جزیره» در یمن فعالیت میكند كه شیعیان زیدی و دوازده امامی را پوشش میدهد.
یكی از تهدیدهای جدی متوجه شیعیان یمن این است كه دولت این كشور، دولتی وابسته به آمركیاست و سعی میكند تا بین دستههای مختلف شیعیان و نیز بین شیعیان و اهل سنت شافعی تفرقه ایجاد كند. اینان تلاش میكنند تا شیعیان دوازده ام امی را خطری برای سایر مذاهب معرفی كنند. دولت یمن در مناطق شافعی نشین، كتابهای ضد شافعی پخش میكند و ادعا میكند كه این كتاب توسط شیعیان زیدی نوشته شده است و در مناطق زیدیها كتب ضد آنان پخش میكند و ادعا میكند كه شافعیها این كتابها را نوشتهاند. ولی بحمدالله مسلمانان به این نقشه پی بردهاند و لذا تا به حال نقشة آنان، نقش بر آب شده است.آینده در یمن از آن شیعیان خواهد بود و حتی یكی از نویسندگان معروف متعصب ضد شیعه در یمن پیشبینی كرده است كه اگر وضعیت گرایش به تشیع در یمن به همین شكل ادامه یابد، تا 20 سال دیگر، در این كشور نیز وضعیتی همانند ا یران پیش خواهد آمد و شیعیان در اكثریت قرار خواهند گرفت.
شیعیان یمن، یاد اهل بیت(علیهم السّلام) را همچنان زنده نگه داشتهاند و در مجالس مختلف خود و نیز در نشریات خود، از اهل بیت(علیهم السّلام) یاد میكنند. این فرهنگ شیعی در یمن پا برجا مانده است و وهابیت تلاش میكند تا با این امر مبارزه كند. از این رو، جا دارد در این موقعیت حساس، علما و مراجع از شیعیان یمن حمایت كنند تا از نظر فكری شیعیان رهیافته در آنجا اشباع گردند، در این صورت، آینده از آن شیعیان خواهد بود، ولی اگر دست روی دست گذاشته، شیعیان را به حال خود رها كنند، وضعیت برعكس خواهد شد و جمعیت فعلی آنان نیز رو به كاهش خواهد نهاد. از شیعیان ایران، به ویژه مسئولین آن، انتظار میرود تا تلاش كنند تشیع را به خوبی به آنان كه دسترسی به حقایق ندارند، معرفی كنند. هماینك میتوان با چاپ و نشر كتبی كه مورد رغبت شیعیان دوازده امامی،اسماعیلی و زیدی است، به این فرهنگ كمك كرد. باید با نشر كتبی همچون نهجالبلاغه، از این فرهنگ مشترك حراست نمود. وهابیت در تلاش است تا این كتب را نابود كند یا از ترویج آن در میان شیعیان یمن جلوگیری كند.
وهابیت به طرق مختلف تلاش میكند تا این فرهنگ مشترك را نابود سازد؛ از این رو، كتاب «نقش یمنیها در احیای مذهب اهل تسنن»، در 30 جلد در یمن چاپ و توزیع كردند ولی كتابی تحت عنوان «نقش قبایل یمنی در خدمت اهل بیت(علیهم السّلام)» توسط شیعیان به چاپ رسید كه اگر به زبان عربی ترجمه شود و در یمن توزیع گردد، میتواند توطئة وهابیون را خنثی كند. هماینك دولت یمن و وهابیون همسو هستند و تلاش میكنند تا با نابودی آثاری مربوط به تشیع و نیز چاپ كتبی بر علیه تشیع، از ترویج این فرهنگ جلوگیری كنند و تنها راه مقابله با این ترفند، چاپ و نشر كتبی است كه معارف شیعی را ترویج كند. از همین راه بوده است كه بسیاری از جمعیت یمن، به سمت تشیع گرایش پیدا كردهاند.
عصام العماد
منبع : دو ماهنامه پژوهه ، شماره 24
|